maandag 30 december 2013

Proefavond 2013 - Big Wines, Big Data, Big Promises


2013 was het jaar van Big Data. Daar is iedereen in het gezelschap het op 28 december 2013 wel over eens, hoewel de professionele onderbouwing van deze mening bij het overgrote deel ontbreekt.

Alsof het Genotschap der Fervente Wijndrinkers zich iets aantrekt van dat soort details.

Beloftes worden ook al jaren niet nagekomen, zelfs niet als de notulist deze helder beschreven - voorzien van annotaties en voetnoten - tijdig in het verslag vermeldt. "Een fijne traditie, die afspraken van ons" meent Berno. Er wordt berustend geknikt.

Jeroen, die is zeker van de Big Data. Want een Excel-spreadsheet mogen we zonder aarzelen als geavanceerde informatietechnologie aanmerken, al helemaal als we ons realiseren dat het document mogelijk in Dropbox is opgeslagen. Alle wijnen die het Genotschap in nagenoeg ontelbare proefsessies heeft gedronken zijn door hem gecategoriseerd, geïndexeerd, getagd en vervolgens in een spreadsheet ingevoerd. Nu houdt niets het Genotschap meer tegen om innovatieve analyses op het materiaal los te laten. Welke, dat weten we nog niet precies. Maar het is wel allemaal heel cool en er zullen gegarandeerd predictive kantjes aan zitten. Dat hoort namelijk bij Big Data.


Waar we geen realtime predictive analytics voor nodig hebben is om te voorspellen hoe de twee rode Bourgognes zullen vallen bij het gezelschap. Er zijn twee flessen door een of andere onverlaat meegenomen. Eén is voor de boeuf bourguignon. Dus dat kan weinig kwaad. De ander is bedoeld als wijn bij het eten. Het gaat om een Mercurey, een volgens Bourgogne-kenners (nee, dat is geen oxymoron) uitstekend drinkbare wijn uit een van de beste plekken van de streek.

"Slap", "drama", "smakeloos", "dun" en "zuur" zijn de invoelende reacties na de eerste slokken. Verrassend. "Toch kun je heus wel goede wijn maken van Pinot" claimt Hans. Berno doet alsof hij de wijn nadrukkelijk proeft en weegt. "Toch wordt hij met elke slok beter" probeert hij doorzichtig. Hans gaat mee in de farce. "Ja, ik geef hem het voordeel van de twijfel" beweert hij. Het feit dat hij tegelijkertijd zijn glas leeggooit voegt daar op de een of andere manier geen diepte aan toe.

Waar in een grijs verleden ooit nog wel eens een overjarig exemplaar van Hugh Johnson's wijngids (of een stenciltje van de wijnleverancier) werd gebruikt als achtergrondinformatie, kunnen sommigen ondertussen al niet meer zonder Vivino: een app die volgens Jeroen zijn leven heeft veranderd.


Het zijn tijden van monumentale verschuivingen. Toch? Hans stelt voor een weddenschap af te sluiten op wie het eerst een fles met een schroefdop zal meenemen naar de proefavond. Jeroen komt terug op zijn foutloze voorspelling van vorig jaar dat Ron hopeloos verslingerd zal raken aan de televisieserie Breaking Bad. Ook de impact van Game Of Thrones heeft hij al jaren geleden zien aankomen, toen iedereen Sean Bean alleen nog kende van James Bond en Lord Of The Rings. Ron haalt zijn schouders op "ik ken de moeder van Daenerys persoonlijk, just saying".

Er valt een korte stilte.

Berno haalt een Chateau Laroze 2005 tevoorschijn. "Zullen we anders eens wijn gaan drinken?" stelt hij voor. Zijn reden om een Franse wijn mee te nemen: er werd op Whatsapp wel heel erg veel gepraat over de Nieuwe Wereld. Dus gewoon, als tegenwicht zeg maar. Een fantastisch Bordeaux-bouquet ontvouwt zich onmiddellijk. We zijn weer thuis, na de karakterloze limonade van zojuist. Willekeurig welke rode wijn smaakt niet alleen goddelijk na witte wijn, stelt het gezelschap vast; dat geldt ook voor na rode Bourgogne.

Maar de Laroze is verre van een willekeurige rode wijn, make no mistake. De wijn toont zich niet kinderachtig, met een weliswaar fluwelen neus maar ijzersterke tannines. "Een sexy Saint Emilion" meent er een. Er wordt ongebruikelijk lang over deze heerlijke wijn gedaan. Men is het er over eens dat als hiermee de toon gezet is, het nog een interessante avond kan worden.

Er wordt gestemd - conform de Schaal Van Latour natuurlijk - en met een eindoordeel van 42 komen we vernietigend goed uit de startblokken.


Rick heeft een Chateau Moulinet 2006 meegenomen. Waarom? "Omdat er nog maar één van was". Ijzersterke redenatie. En trouwens, als je op zoek bent naar een klassieke wijn dan kom je al snel terecht in de buurt van Pomerol. Dat weet iedereen. De neus komt vertrouwd over, maar de eerste slok doet Rick twijfelen: is dit brouwsel nu gewoon over zijn dronk of zit de Moulinez dit jaar alleen even in een gesloten periode? De kleurige Big Data statistieken van Jeroen worden ondertussen nader bestudeerd. Fascinerend wat je zo allemaal te weten komt. De oudste fles die het gezelschap ooit blijkt te hebben gedronken is een port uit 1970 (soldaat gemaakt in 2005). Uit hetzelfde jaar stamt een Gruaud Larose, gedronken in 1997.

Het Genotschap verplaatst zich kort naar de voorkamer van Ron voor de staatsiefoto, want altijd dezelfde pose aan de tafel in de achterkamer: we weten het nu wel. Er wordt gemijmerd over 2014. Wordt dit wellicht al het jaar van 3D-printing? En als we het dan toch over toekomstige technologie hebben: zou er ooit een computer mee kunnen doen aan een proefavond? Er wordt meewarig gelachen - in ieder geval door Ron die nog steeds geen glimp heeft gezien van een computer - al dan niet voorzien van artificial intelligence, bayesian algoritmen, adaptive filtering en cognitive learning - die het aantoonbaar leuk vindt om over Sartre te kletsen in een nachtcafé in Parijs onder begeleiding van een grote bel rode wijn. Als het zover is, verneemt hij dat graag via Whatsapp.

De Moulinez is gaandeweg een tikje beter gaan smaken maar met een gemiddelde score van 34 komt deze niet in de buurt van de benchmark van 50 van de Schaal Van Latour.

Nu is het de beurt aan Jeroen. Als eerbetoon aan Nelson Mandela - doodleuk toch overleden het afgelopen jaar, terwijl niemand van het Genotschap dit had voorspeld - heeft hij een Zuid-Afrikaanse wijn meegenomen: een Boekenhoutskloof uit 2004. Bovendien - zo wijzen zijn uitgebreide analytics genadeloos uit - heeft het gezelschap in al die jaren van zijn bestaan slechts één keer eerder een wijn uit Zuid-Afrika gedronken. Een onhoudbare situatie. De Boekenhoutskloof blijkt de grote broer te zijn van de bij sommige leden uitstekend bekende Chocolate Block wijn: en dat is al driekwart liter onversneden, ordinair gooi-en-smijtwerk. De spanning stijgt.


Ondertussen worden er nog wat meer bespiegelingen over het komende jaar uitgewisseld; zoals de trouwe lezer wel weet vormen toekomstvoorspellingen een niet te missen specialiteit van het gezelschap. Zeker nu het wereldkampioenschap voetbal eraan komt. Iedereen is het er wel over eens dat het dit jaar niets zal worden met Nederland: een zootje dertigers op zijn retour. Nee dan België, dat zou wel eens dé verrassing kunnen worden. Brazilië aan de andere kant, gaat er ook niets van bakken. Van Uruguay zou dan nog meer moeten worden verwacht.

Hoe gaat het ondertussen met de wijn? Welnu, die hakt er flink in. Gemaakt van Shiraz verspreidt hij na opening de kenmerkende slootjesgeur, vermengd met accenten van modder. Maar de smaak wordt als mooi en verleidelijk beschreven met een heel subtiel zoetje. "Een lepeltje-lepeltje wijn" meent Ron. "Een Grindr wijn" verkondigt Rick. "Een lieflijke godendrank" claimt Hans. Maar vooral toch een uitstekend eerbetoon aan Mandela deze wijn, die met een gemiddelde waardering van een dikke 43 vooralsnog deze avond de leiding neemt.


Hoe was 2013 trouwens? Het was het jaar van Miley Cyrus. De aanwezigen zouden niet weten waarom, maar toch is het zo. Tevens heeft het Nederlandse volk Geert Wilders gekozen als politicus van het jaar. Go figure.

Gauw maar weer terug naar de wijn. Ron heeft een Sori Tildin 2004 van zijn favoriete Italiaanse wijnhuis Gaja ontkurkt en neemt een eerste slok. "Een dropdoos" vindt hij. De wijn ontwikkelt zich snel breed en in alle richtingen. "Zo'n wijn heb ik dus nog nooit gedronken" zegt Hans "hoewel dat niet per sé een aanbeveling hoeft te zijn". Eigenlijk vindt iedereen deze wijn zo anders dat er stemmen opgaan om een alternatieve schaal op te richten, eenvoudigweg omdat men nu eenmaal niet appels met peren moet vergelijken. De Schaal Van Berlusconi wordt geopperd. Of gewoon heel stijlvol: de Bunga Bunga schaal. Op de achtergrond speelt Eleanor Rigby. Er wordt gestemd en met een exact gemiddelde van 43 doet deze wijn het goed, zij het dat de prijs/prestatie-verhouding peinzend wordt betwijfeld.

Hans heeft - net als Jeroen - dit jaar een licht a-typische wijnkeuze gemaakt. Althans, een Australische Shiraz blockbuster als de Kilikanoon Attunga 1865 uit 2009 zien wij doorgaans niet zomaar uit zijn binnenzak komen. Nu dus wel. En de emoties, die komen los. "Zit hier nog wijn in?" vraagt er een "het lijkt wel een vloeibare bonbon". Weer zo'n Grindr wijn, vindt een ander. De onmiskenbare lellebellerigheid van de wijn brengt het gezelschap om onverklaarbare redenen bij - daar is ze weer - onze vriendin Megan Fox. "Gelukkig hebben we geen last van sletvrees" meent Rick en inderdaad: het leed zou anders niet te overzien zijn geweest. Goed, deze wijn mag dan een fenomenale knaller zijn maar "de beste wijnen komen gewoon al 2000 jaar uit de Bordeaux", aldus opnieuw Rick. Jeroen valt hem bij: leuk al dat spul uit de Nieuwe Wereld, maar er moet gewoon meer Bordeaux worden gedronken. Berno sluit zich erbij aan: "na 5 van dit soort wijnen heb ik het wel gezien". Met een gemiddelde score van bijna 43 weert de Australië zich ondanks alles bijzonder goed, dat dan weer wel.


Wacht, als we dan toch overmoedig zijn geworden, zullen we dan maar weer eens hele grote beloftes gaan maken voor de volgende sessie? Goed, dat dachten wij ook. Er zal in 2014 alleen Bordeaux worden gedronken. Er wordt zelfs een gedetailleerde indeling afgesproken. Ron zal een Ducru Beaucaillou inbrengen, een oude klassieker uit Saint Julien. Jeroen doet Pauillac, Rick - uiteraard - Pomerol, Hans - uiteraard - Graves en Berno - uiteraard - Margaux. Mocht Edwin volgend jaar weer meedoen, dan rest hem Saint Estephe.

Ook zal er weer met een rode Bourgogne worden begonnen, gewoon omdat alle andere wijnen erna dan zoveel lekkerder smaken.

Er wordt - opnieuw - besloten in 2014 een zomer BBQ te organiseren. De datum wordt ter plekke geprikt: 13/7. Dan schijnt ook de finale van het wereldkampioenschap voetbal te zijn, geheel toevallig. De finalisten volgens het Genotschap: België en Duitsland.

Er wordt nog iets zoets gedronken, een Carmes de Rieussec 2009. Sleept er 36 punten uit op die nagenoeg onneembare Schaal Van Latour. We vermelden het maar even.

Het is 1:16 's nachts. De temperatuur buiten is onbestemd maar niet onverdraaglijk koud. Het wordt tijd om op te stappen. Berno's wijn - een baken van verfijning temidden van veel geweld - wordt tot morele winnaar van de avond uitgeroepen. De aantekeningen van uw notulist zijn zo in de loop van de uren verworden tot wilde krabbels en onbegrijpelijk anekdotes in een buitenformaat font. Gelukkig hebben we de foto's nog. Met Google's Auto Awesome kun je een hele rits foto's maken en de software zet dan automatisch in één foto alle geslaagde smiles bij elkaar, zo weet Jeroen te vertellen. Misschien dat we dat volgend jaar maar eens moeten proberen. Of zouden al die nagekomen beloftes dan automatisch tot een brede glimlach leiden?



zaterdag 14 december 2013

Proefavond 2012: 50 Tinten Bourgogne



Het zal de trouwe lezer onmiddellijk opvallen na het lezen van het motto van dit jaar: het Genotschap is letterlijk van alle markten thuis, kent zijn klassiekers en beschikt nog steeds over dat opmerkelijk scherpe, collectieve gevoel voor humor.

Maar goed.

Het is gewoon weer eind december (de 28e om precies te zijn) als de heren zich verzamelen in Ron's huis. Buiten zijn er lichte aanwijzingen dat global warming toch een succes gaat worden: met 12 graden stormachtig weer is er in ieder geval niet sprake van een typerend klimaat. Hans bekijkt de glas-in-lood constructie van de ruit in de voorkamer en ziet het geheel vervaarlijk naar binnen bollen met de harde wind. 'Ben ik nu al dronken?' vraagt hij zich af. Een doordacht antwoord komt er niet op deze strikvraag, ook al omdat de anderen het te druk hebben met het bewonderen van de uitstekende biologische spaghetti bolognese, bereid en meegenomen door Jeroen.

Het spul valt meer dan goed in de smaak, ook al omdat de begeleidende Pouilly Fumé bepaald niet moeilijk doet.

Het is een avond van primeurs. Voor het eerst zijn alle wijnen van deze eeuw: een situatie waarvan de proevers zich ooit niet eens konden voorstellen dat hij zou plaatsvinden. Welnu, het blijkt gewoon een kwestie van afwachten te zijn. Verder is het nog nooit voorgekomen dat er geen enkele Cru Classé is ingebracht. Ook voor het eerst: de staatsiefoto wordt ter plekke op Facebook gepubliceerd. Hoewel het hier niet om een Project X Feest gaat (woord van het jaar trouwens, wat de heren betreft), wil het gezelschap toch een klein gebaar maken naar de buitenwereld. Suggesties dat een en ander te maken zou hebben met het ontijdig publiceren van het uiteindelijke verslag zijn uiteraard geheel speculatief. Ook is er deze keer geen Old Amsterdam kaas, een unieke breuk met het verleden die aan zwaarte wint als we ons realiseren dat zowel Ron als Rick (misverstanden, veronderstellingen, halve waarheden) kaas hebben gekocht. Edwin heeft dus waarschijnlijk groot gelijk niet mee te doen dit jaar; er is opnieuw sprake van een kwintet.


Nog voordat er serieus is geproefd verschuiven de discussies richting cruciale onderwerpen als Ray Kurzweil die zich bij Google heeft gevoegd en of er nu wel of niet ooit een 'singularity' komt waarin mens en computer gelijkwaardig zijn geworden. Ron laat het ter plekke voor de eeuwigheid vastleggen: mocht een computer ooit de Tolido Test doorstaan (een apparaat dat het aantoonbaar leuk en inspirerend vindt om wijn te drinken met het Genotschap), dan zal de singularity een feit zijn. Wat hem betreft gebeurt dat nooit, in geen enkele dimensie. En nu we het dan toch over IT hebben: Berno heeft een briljant idee voor een app die 'gebruiksvoorwaarden van apps leest' en vervolgens een management summary verstrekt aan de gebruiker.

Maar ja, tussen droom en daad staan wetten in de weg. En praktische bezwaren. Of zoiets. Zo zou Berno in 2012 de eerste Midsummer BBQ organiseren en is er ergens onderweg iets misgegaan. Om herhaling te voorkomen wordt ter plekke een datum geprikt: op 29 juni 2013 zal deze keer - echt waar - de BBQ door Berno worden georganiseerd.


Mooi. Zo is er vroeg op de avond toch al van alles bereikt. En er zit nog meer in, aangezien Rick zojuist de eerste fles heeft ontkurkt: de 2000 editie van Chateau Petit Village, een niet geheel onbekend fenomeen voor het Genotschap. Het zal de eerste van de twee Pomerol-wijnen worden deze avond. Ondanks de leeftijd van de wijn laten de tannines zich flink gelden. Er wordt een prachtig bouquet waargenomen, inclusief de lucht van 'pruimedanten' (hoe dat dan ook ruikt). Langzaam geeft de wijn zich meer prijs, terwijl Berno trots vertelt over dochter Jylva die doodleuk en routineus songs als 'backspacer' van Pearl Jam opzet. Met de opvoeding gaat het blijkbaar behoorlijk de goede kant op. Als we het dan toch over muziek hebben, besluit Rick 3FM's Serious Request op te zetten, terwijl Jeroen aan Ron een niet te missen tip geeft voor een TV-serie: 'Breaking Bad'. Jeroen vindt deze tip zo belangwekkend dat hij de notulist zelfs formeel verzoekt een en ander niet te vergeten in het verslag "gewoon omdat ik het vastgelegd wil hebben voor later".

Grappen over Trijntje Oosterhuis en de zangkwaliteiten van Carice van Houten rollen over tafel en Rick geeft zijn uiterst succesvolle recept voor Glühwein vrij: "maken, laten walmen, door de plee spoelen en vervolgens echte wijn drinken". Heel bruikbaar.

Er wordt gestemd, en met een nagenoeg unanieme beoordeling (Berno stelt zich - zoals het naar verluidt eerder is gebeurd - dissident op) van bijna 46 op de Schaal Van Latour is hier sprake van een baanbrekende, succesvolle eerste wijn.

Nu er dan toch door heel Nederland plaatjes worden aangevraagd, lijkt dit een mooi moment om de muzikale voorkeuren van het gezelschap eens vast te stellen. Wat zouden de heren van Serious Request willen horen? 

Jeroen: Time van Pink Floyd
Berno: iets van Muse
Hans: Norwegian Wood van The Beatles
Rick: Everlong van Foo Fighters
Ron: Paranoid van Black Sabbath

Het valt in de smaak, het maken van lijstjes. Vlot komen nu ook de favoriete films van 2012 ter tafel:

Hans: Amour ("hoewel ik hem nog wel moet gaan zien")
Ron: Intouchable
Berno: Skyfall ("want die heb ik gisteren gezien, overigens moet ik bekennen dat ik gedwongen naar Twilight heb moeten kijken")

Concerten van het jaar? Hierbij:

Berno: Muse
Rick: Pearl Jam op Werchter
Jeroen: Coldplay op het Malieveld ("ook IQ in de Boerderij, maar ik denk niet dat jullie dat goed vinden")

Terwijl er ijverig gevinkt wordt, is de tweede wijn aan de beurt: een Tignanello 2001, die volgens iemand "ruikt als verderop in de Bordeaux", maar dan met meer bite en agressie. Het zachtmoedige van de Pomerol is op slag een verre herinnering geworden. Deze wijn is stevig, komt een tikje wrang over maar maakt met zijn onmiskenbare Italiaanse trekjes toch een uitstekend indruk. Het gemiddelde van 44,5 onderstreept dit.


Het blijkt alles bij elkaar tot nu toe onmogelijk om de benchmark van 50 op de Schaal Van Latour te kloppen. Er wordt besloten dat iemand volgend jaar een Latour '94 zal inbrengen, gewoon om eens even te herijken (niet dat iemand ter plekke opspringt om deze zware taak op zich te nemen, we moeten ons dus zorgen maken over de praktische kant van dit voornemen). Hoe dan ook zal er ooit ook weer een Petrus op tafel komen, in ieder geval als Hans het Genotschap zal verlaten ("maar dat doe ik niet, want dat is veel te duur").

Voor dit jaar heeft Hans zich beperkt tot een buurman van de Petrus: een Vieux Chateau Certan 2007, eveneens uit de Pomerol. Die hoeft zich wat betreft de proevers niet te schamen, gelet op de waardering van 45,6. "Het is hier een Victoria's Secret Fashion Show voor wijnen" roept er een. De gespreksonderwerpen gaan wat schichtig heen en weer. Op het ene moment wordt besloten dat de bekende karakter-actrice Megan Fox een 44 zou scoren op de Schaal Van Latour ("maar goed, wie is er dan 50?"), op het andere moment wordt de verpletterende realiteit besproken dat elk atoom in het zichtbare en meetbare universum een IPv6 adres zou kunnen hebben (Hans:"geldt dat ook voor gesplitste atomen?").

Gelukkig is er ook nog wijn, in dit geval de Clos Les Lunelles 2003 van Berno. Deze outsider maakt onmiddellijk indruk. "Ruikt naar wijn" meent Hans. "Ruikt naar ECHTE wijn" vult een ander aan. "Lijkt wel een stier" vindt Berno, "een korte nek en gedrongen". "Hier wil ik wel een kistje van" stelt Hans "deze wijn kun je zo op een boterham doen".

Kijk, dat zijn de betere quotes. Genoeg moed verzameld om de traditionele - zo heel nu en dan falende - voorspellingen voor het komende jaar ter verzamelen. Syrië gaat kapot, dat is zeker. En de dreigende fiscal cliff in Amerika, daar gaat met succesvol uit komen. Jeroen geeft toe al enkele malen de dood van Mandela te hebben voorspeld, "maar deze keer gaat het echt gebeuren". Hij wil ook wel graag kwijt dat 2042 het jaar van de singularity zal worden, gewoon voor de archieven. Tevens voorziet hij - om onduidelijke redenen - een ramp in Noord-Duitsland. Berno verwacht een saai 2013, hoewel het hem niet onmogelijk lijkt dat Bush sr. aan het kortste eind gaat trekken. Hans is er zeker van dat een volksopstand zal uitbreken, "ik weet alleen niet waar". Ook vermoedt hij 65 te worden "als ik blijf leven, natuurlijk".

Terwijl Alice Cooper's 'Halo Of Flies' weerklinkt via Spotify wordt er gestemd over de Clos Les Lunelles: zonder meer de verrassing van de avond, gezien de 45,8 die wordt gescoord.

Eens kijken of Ron's onvermijdelijke blockbuster, toepasselijk gedoopt Two Hands Barney's Block (jaargang 2008 uit McLaren Vale) daar nog iets tegenover kan stellen. "In ieder geval lekker op een pannenkoek" is Hans' kennerstip. Is het toeval dat op de achtergrond Wolfmother tekeer gaat? Van een afstand lijkt de wijn een zwarte kleur te hebben. De smaak is bijna port-achtig, waarbij het gevolgde Amarone-procédé (dit houdt onder andere het drogen van druiven in) zeker een rol speelt. Met een 46,2 valt de wijn zo wat later op de avond blijkbaar uitstekend in de smaak.

Er worden plannen gemaakt voor de proefavond van volgend jaar. Het is - zoals eerder besproken - tijd voor een herijking, en daarom zullen Hans en Ron gezamenlijk een Latour '94 inbrengen (en daarnaast natuurlijk een andere wijn). Ergens in de komend jaren zal bovendien ook een 'verticaaltje' worden uitgevoerd: iedereen dezelfde wijn, maar van verschillende jaargangen.

Zal het ooit zover komen dat er 5 Latours op de tafel staan?

Voor dit jaar resteert in ieder geval alleen nog de afsluiter: een Chateau Gireaud uit 2000. Terwijl er wat aarzelend aan de zwaveltonen wordt geroken, bekent Jeroen dat hij regelmatig 'obscure muziek' afspeelt in zijn auto op weg naar zijn werk.

Werkelijk niemand blijkt dit te hebben verwacht.

De sauternes valt goed bij het gezelschap zonder dat er zware emoties worden losgeweekt: "deze is heel aardig in zijn soort, maar ja". De 40,6 waardering vermelden we hier dan ook vooral als statistische voetnoot.

Het is een fantastische proefavond geweest. Rick verklaart het niet erg te vinden als hij morgen een kater heeft: "dan is het in ieder geval een kater met een tevreden gevoel". Het gezelschap ontbindt zich rond kwart voor 2, het vizier al gericht op 2013: het jaar van De Grote Herijking.