Proefavond '2011': Dag der Verfijning

Wat zeiden we ook alweer precies de vorig keer? Ah ja, wacht even: we vonden het heel bijzonder dat de jaarlijkse proefavond niet gelijk na Kerstmis 2010 maar pas eind Januari van het nieuwe jaar had plaatsgevonden. Schokkend was het, ondenkbaar eigenlijk. Maar als je ergens goed over nadenkt en het echt wil, kan het altijd beter. Vandaar waarschijnlijk dat het Genotschap der Fervente wijndrinkers deze keer pas op zaterdag 18 februari 2012 bij elkaar weet te komen.

We moeten wel gelijk toegeven dat Hans en Jeroen er een bijzonder gelegenheid van maken. Er zal deze keer - bij wijze van experiment - uitgebreid worden gegeten voordat de wijnen aan de beurt komen. In het bescheiden, benauwde pijpenlaatje dat Ron aanduidt als 'keuken' slagen beide waaghalzen er in gekonfijte eendenbout met romige aardappelzalf en knisperende haricots verts te produceren. Een imponerende aftrap die zich gewillig laat begeleiden door de witte starter-wijn, te koop bij de firma Sligro voor 4.95 en die door een van de aanwezigen wordt aangeduid als een 'Chardonnay voor slobbervrouwen'. Dat er toch merkbare leeftijdsverschillen tussen de proevers onderling zijn, wordt duidelijk als Berno geen idee blijkt te hebben wat voor impact sherryverslaving in de jaren '60 en '70 had op menig Nederlandsche huisvrouw. Hans en Ron leggen het hem geduldig uit.

Er wordt rond de tafel gekeken. Edwin is opnieuw verhinderd. Welnu, een kwintet zal het dus zijn vanavond. Op de stemmige staatsiefoto zorgt de firma Apple ervoor dat hij toch een beetje aanwezig is. Wanneer kunnen ingrijpende verschuivingen in de samenstelling van het Genotschap worden verwacht? Ron's zoon Thijs is ondertussen 19 (vooralsnog zonder zelfs maar een atomaire affiniteit met wijn te hebben overigens). Zou hij - hypothetisch gezien - Hans kunnen vervangen als hij binnenkort op zijn 65e met pensioen gaat? Er worden lichte twijfels uitgesproken. "Hoe dan ook" stelt Hans "als ik uitstap, wil ik wel een Petrus drinken". "Geen probleem" zegt Rick "je weet wat zo'n fles kost". Hans lijkt deze stelling te overpeinzen. Zijn blik is echter op de wijnglazen gericht: "zeg Ron, gaan we nou echt diezelfde glazen gebruiken?".

Goed, het is blijkbaar hoog tijd voor de rode wijn.

Een speciaal jaar wordt dit, ook al omdat de vorige keer is besloten deze sessie tot de "Dag van de Verfijning' te bombarderen. Na jaren van een ongemakkelijke verstandhouding tussen het Genotschap in het bijzonder en Franse, chauvinistische boeren in het algemeen zullen er deze keer uitsluitend wijnen uit de glorieuze Bordeaux worden gedronken. Geen ordinaire knallers uit de nieuwe wereld, geen dikdoenerige smaken uit Italië of Spanje, alleen maar de Koningen en Koninginnen van de wijn komen deze avond aan bod.

Alles is ervoor gereed. Hugh Johnson's wijngids is definitief passé: de benodigde kennis komt tot ons via de iPad. De muziek komt uit de Cloud en is aan het begin van de avond van Aphex Twin en 4 Hero. En waar is eigenlijk de eigen Facebook-pagina van het gezelschap? Geen probleem, Jeroen zal hier snel voor gaan zorgen.

Rick heeft 'uit de kelders van Verbunt' (lees: huisdealer Jeroen) een Chateau Batailley 2001 meegenomen. Mooi, vindt iedereen. Maar Rick aarzelt. "Wat valt er eigenlijk nog met topwijnen te beleven?" vraagt hij zich hardop af. Men kijkt elkaar aan. Er lijkt sprake van een strikvraag. "Alle premier cru's zijn al verdwenen naar Azië voordat ze geproduceerd zijn" claimt Rick. Toch neemt hij maar een slok van de ingebrachte, bescheiden 5e cru. "Die heeft in ieder geval geen kurk" stelt hij vast, decennia van ervaring verradend. Het gaat hier om een typisch Bordeaux-bouquet: een combinatie van de stal en boter. De smaak lijkt in eerste instantie niet gelijke tred te kunnen houden met de reuk. Maar laten we eerlijk zijn, niet alles kan een premier cru zijn vanavond. Niet meer te betalen tegenwoordig, net zomin als de meeste 2e cru's. "Het is al bijzonder genoeg dat we vanavond Bordeaux drinken" stelt er een "dat zie je tegenwoordig alleen nog in China op de kaart".

Nee, dan vroeger. De gedachten gaan terug naar de sessie in 1995, toen er bijna achteloos een Chateau Mouton Rothschild '85 doorheen ging. Berno hoort het met verbazing aan: "zo'n eerste keer en dan gelijk van die topwijnen drinken". De rest van het gezelschap zwijgt slechts, schuldbewust.

Ondertussen is de Batailley steeds meer gaan bevallen. Zoals Rick al voorspelde, is de laatste slok de mooiste. En met een 39,4 op de Schaal van Latour, mag er niet bepaald geklaagd worden.

Dat smaakt naar meer. Ron zet een Chateau Petit Village 1995 op tafel (geen zorgen, dit is nog geen jaar met alleen maar wijnen uit de nieuwe eeuw). Aangeschaft bij de heer van Dop in Voorburg, die verklaarde vorige week er zelf nog een met succes te hebben gedronken. Klinkt een beetje als de Auto en het Oude Vrouwtje, maar vooruit. De eerste indrukken hebben we wel vaker bij een wijn uit de Pomerol: fluwelig en zacht. Hans neemt een poepjeslucht waar (Berno, die een zwaar jaar met weinig slaap achter de rug heeft: "vanavond even niet, die lucht heb ik al genoeg thuis"). Om onduidelijke redenen wordt er kort verkast naar de banken in de woonkamer. Daar wordt op de wijn gekauwd - de Petit Village verlangt duidelijk meer tijd - en er wordt gefilosofeerd over voetbal. Hans is ervan overtuigd dat Heerenveen landskampioen gaat worden. Dan begint hij met Ron een gedragen discussie over de diepte en dimensies van een relatie. Jeroen kijkt om zich heen: "eh, zit er nog wijn in die fles?". Nee? Jureren dan maar. Met een gemiddelde van 37.6 blijft deze wijn een tikje teleurstellend achter op diens voorganger.

Jeroen komt met 'andere poep': een Chateau Canon-La-Gaffeliere 2001 uit Saint-Emillion. Een bliksems mooie wijn die in zijn fruitige heerlijkheid en perfecte balans bijzonder goed valt bij de proevers en uiteindelijk tot de topwaardering van de avond leidt: een blozende 45 op de Schaal van Latour. Er wordt volop genoten en nu is er kapsones genoeg om, tegen beter weten in, voorspellingen te gaan doen. Ron - vroeg op de avond probeerde hij al uit te leggen wat Salesforce.com precies doet - gooit er wat IT-voorspellingen tegenaan: 2012 wordt het jaar van Kinect, UltraBooks en Windows 8. Voorts zal er een 'iPad 3' komen met een schitterend HD scherm. Hans en Rick zijn er beiden van overtuigd dat het huidige gedoogkabinet zal sneuvelen. Het land zal verscheurd worden tussen de neo-marxisten van de SP en de neo-fascisten van de PVV. Iemand meent dat Iran in 2012 zal breken, niet alleen door militaire machten maar vooral door de kracht van het Internet en ordinair geld. Obama gaat de verkiezingen winnen, zonder twijfel! Ron pent voor de geschiedenisboeken alvast neer dat in 2016 de Republikein Marco Rubio de nieuwe president zal worden. Dan natuurlijk ook nog even voetbal: Duitsland wordt Europees kampioen en Barcelona wint de Champions League.

Het is de beurt aan Hans die - opmerkelijk genoeg - zijn meegebrachte fles weet te ontkurken met een knal. We hebben hier dan ook te maken met een Chateau Pichon Longueville Comtesse de Lalande 1986, een wijn met 25 jaar op de teller. 1986! Het jaar van Tsjernobyl. Berno meent gelijk een metaalluchtje te bespeuren. Hans vindt de wijn ronduit stinken. Maar de smaak, daar gaat het natuurlijk echt om. Terwijl op de achtergrond de formatie Underworld de 'klassiekers van nu' (Rick) speelt, verschuift het gesprek op onnavolgbare wijze van Guantanamo Bay (een potentiële toeristische trekpleister, vooral voor liefhebbers van waterboarding) naar Brazilie: volgens Ron het nieuwe voorbeeld als het gaat om economische activiteit en politieke verdraagzaamheid. Uiteindelijk wordt de veteraan onder de wijnen van vanavond met een 43 uitstekend gewaardeerd.

Terwijl Ron hardnekkig aan het sms'en is met Mary (Jeroen: "gebruik je niet eens Whatsapp?") zet Berno een Chateau Gruaud Larose 2006 neer. Deze wijn is bij het gezelschap ondertussen zo bekend en geliefd dat hij rustig als de huiswijn van het Genotschap kan worden aangemerkt. Onmiddellijk valleen de krachtige tannines van deze nog relatief jonge wijn op. Tegelijkertijd wordt het besluit genomen om bij wijze van extreem hoge uitzondering Mary, net in dienst bij restaurant Ivy en pas laat klaar, toe te laten tot de allerlaatste fase van de proefavond. Dan moet er wel een extra fles tevoorschijn worden gehaald. Dat spreekt. Hoewel heel even aan de verleiding van een rasechte JP Chenet wordt gesnuffeld, komt er uiteindelijk een Amarone 1997 van Masi uit Ron's kelder. Buiten mededinging is deze krachtpatser, dus we zullen wel nooit weten in welke mate hij kan tippen aan de mooie 42.2 van de Gruaud Larose.

Het slagveld wordt nog eens overzien. Weinig is er meer over van de uitstekende kazen, waaronder zich deze keer onder andere een 'Echte Limburger' en een 'Oude Rotterdammer' bevonden.

Harmonisch en Euforisch, dat zijn toch wel de sleutelwoorden van deze avond der Verfijning. De kater komt immers altijd pas later. Toch mist Berno de contrasten: al die wijnen uit dezelfde regio zijn het wel irritant roerend met elkaar eens. "Toch ben ik een Bordeaux-fan" verklaart Jeroen. Kan wel zijn, maar het wordt steeds moeilijker om aan mooie wijnen te komen. Zouden we misschien van tevoren Bordeaux-wijnen bij de van der Valk slijterij  moeten bestellen? De 2012 sessie, het is nog wat onduidelijk hoe deze zal gaan verlopen. Men moet zelf maar weten welke wijn wordt meegenomen, daar komt het in het kort op neer. Om misverstanden en excuses bij voorbaat uit te sluiten, wordt wel ter plekke een datum vastgesteld: donderdag 27 december, dat gaat het worden. Zal het verslag van de 2011-sessie deze keer op tijd worden geschreven? Er wordt gezonde twijfel geuit op basis van langdurige, bittere ervaringen. Moeten we dan maar in kleine stukken gaan bloggen over de sessie? No way! Berno komt met het idee om de Midsummer-proeverijen nieuw leven in te blazen. Hij werpt zich op als vrijwilliger om 'BBQ 1' te organiseren, de datum zal later worden bekendgemaakt.

Met 5 graden is het bepaald niet koud buiten. Een half uur na middernacht trekt Hans als eerste zijn jas aan. Dat lijkt vroeg, maar met de aangepaste aanvangstijd van vandaag is het in feite virtueel al 2 uur. De Dag de Verfijning is daarmee al ruim in blessuretijd. Op naar de volgende keer.

Proefavond '2010': Supersized

We schrijven vrijdag 28 januari 2011. Het Genotschap der Fervente Wijndrinkers heeft zich vol goede moed verzameld in het nieuwe huis van Jeroen te Voorburg. Het stokbrood staat op tafel, de eerste kazen beginnen al uit te lopen, de eerste flessen draaien hun warmlooprondjes. Men heeft er zin in en...

Wacht. Even terug.

Zei daar iemand 'januari'? Jawel, lezer, u leest het goed. Voor het eerst in de toch niet geringe geschiedenis van het Genotschap vindt de jaarlijkse proefsessie niet tussen Kerst en Oudjaar plaats maar is er verplaatst naar het nieuwe jaar. De redenen liggen in fysiek ongemak van diverse leden van het Genotschap. Zo kon er een in december nog geen molecuul van een roodgewassen kaas ruiken (hetgeen licht zou afdoen aan de smaakbeleving) en had een ander zoveel last van zijn maag dat alleen zijn 'vrienden Rennie en Zantax' er nog toegang toe hadden. Een onhoudbare situatie, daar waren de anderen het na enig verwijtend gemopper toch wel over eens. De pogingen om tot een nieuwe datum te komen waren vervolgens illustratief voor de moderne, steeds drukdoenerige levens van de leden: langdurige, allengs slinkende lijstjes van beschikbare datums werden uitgewisseld. Uitvluchten en drogredenen bepaalden het straatbeeld. Uiteindelijk bleek 28/1 haalbaar. Ook voor Rick, die zich na enkele jaren van retrospectief mediteren weer aansloot bij de professie maar deze keer niet voor Edwin, de alles kunnende doch zeer drukke vader die voor de gelegenheid alsnog moest bedanken.

Goed, een kwintet is het dus deze keer geworden. Vijf veelbelovende flessen rode wijn getuigen hiervan, plus de onvermijdelijke zoete afmaker. Nadat Sanne snel met de huiscamera een aantal foto's heeft genomen (om daarna - uiteraard - discreet andere oorden op te zoeken) geeft Jeroen nog even een rondleiding door zijn imposante nieuwe woning. Mogen wij hier van 'supersized' spreken? We denken van wel. In de keuken ontwaren we maar liefst twee ovens temidden van de nieuwste garnituur, hulpmiddelen en culinair gerichte apparaten. Veel wordt opgeslagen in extra brede keukenlades waarvan het bestaan tot nu toe alleen werd vermoed in grootstedelijke apotheken en A0 lichtdrukkerijen. Aan de muur prijkt een TV-scherm dat zo groot is dan het achterliggende behang goedbeschouwd niet eens gesausd hoefde te worden.

Zullen de wijnen dit jaar net zo groot zijn? Wordt het 'ietsje meer' deze keer?

Er is maar een manier om daarachter te komen.

Rick ontkurkt zijn bijdrage: een Chateau Cantenac Brown uit 2000. Volgens hem gekocht bij 'Drinkland', niet onmiddellijk een naam voor een upbeat retailketen, maar schijn zou hier wel eens kunnen bedriegen. Aan de royaal uitgevoerde eettafel worden de eerste slokken van de 2010 sessie genomen. Verfijnd en elegant, daar is iedereen het snel over eens. "Dat gaan we zometeen nog missen" meent Rick. Berno is toch al een beetje in Franse sferen. Hij heeft een huis in de Voorburgse wijk Essesteijn gekocht. Interessant genoeg stierf de conifeer in zijn nieuwe voortuin spontaan na het vertrek van de vorige eigenaar. Een laatste saluut van de buurman - een Fransoos - zo klinkt de eensluidende hypothese.

De gezondheid van de Genotschapleden is ondertussen wel een gespreksonderwerp aan het worden. Hans mag nog maar 2 glazen per dag drinken ('maar ja, er zitten er 4 in een fles') en ook Ron is enige tijd geleden bij de dokter geweest met pijnlijke katerklachten na het drinken van wijn (het antwoord van de voormalige legerarts: 'ja, drink dan geen wijn'). Voorzichtig en met mate slobberen wordt daarmee het devies; supersized drinken kan eigenlijk niet meer hoewel de opmerking van de huisarts van Hans ('ach, hoe kun je sowieso van meer dan twee glazen wijn nog genieten?') met bijtend ongeloof wordt begroet.

De opmerkzaamheid wordt er alleen maar hoger van. Toch? Hans waardeert de Bordeaux als 'lekker en met verfijning'. Jeroen ook, getuige zijn kwalificatie van 'wijvendrankje". Er moet gestemd worden. Zoals de oplettende lezer nog wel weet, is vorig jaar besloten over te gaan op een nieuw waarderingssysteem. De 'Schaal van Latour' meet alle wijnen af tegen de memorabele benchmark van 50 punten voor de Chateau Latour 1994, zoals gedronken tijdens de 2009 proefsessie. De flexibiliteit van deze schaal is duidelijk aangezien er op het eerste oog geen limieten zijn, zowel niet omhoog (100 is geen maximum) als omlaag (niemand zegt dat we niet onder de 0 kunnen duiken).

Met een gemiddelde van 41 trapt deze allereerste wijn in het nieuwe systeem in ieder geval meer dan uiterst verdienstelijk af.

Hans heeft een Opus One 1993 ontkurkt, een wijn die al langere tijd op het verlanglijstje van het Genotschap staat en anno nu nog de enige wijn uit de vorige eeuw is. Terwijl de eerste slokken worden genomen, wordt gemijmerd over de verwachtingen van de vorige sessie. Er is toch meer veranderd dan velen op dat moment vermoedden. Berno verwekte opnieuw met succes een nazaat en kocht een nieuw huis (dat met die Vergiftigde Conifeer en de Franse Buurman, Kuifje-episodes eigenlijk), Hans schafte eveneens een ander huis aan, Jeroen verhuisde naar zijn supersized woning en Ron ging internationaal werken. De verbazing over de Californische wijn groeit ondertussen. De wijn toont zich van zijn beste Franse kant en bij een blinde proeverij zou menigeen zich vergissen. Toch komt er na enige tijd een Amerikaans gevoel in de vorm van een 'Disney nasmaakje'. Ook worden er 'koekjes', 'zoetjes' en 'Fruitella' waargenomen, zodanig dat hier rustig van Bordeaux on Steroids kan worden gesproken: zo mag je een Bordeaux wel noemen waarin 'een marshmallow is verdronken'. U merkt het al, aan stijlfiguren en creatieve metaforen geen gebrek in dit immer goedgeluimde gezelschap.

Wat dit allemaal waard is? Volgens het Genotschap een dikke 37 op de Schaal van Latour.

Terwijl Jeroen zijn Ducru Beuacaillou 2001 (kijk eens aan, alweer een Bordeaux) inschenkt, wordt er gediscussieerd over de razendsnelle opmars van de Smartphone, een bron van verslaving voor velen, hoewel niet voor wijnrecensent Parker die het nog steeds houdt bij stenciltjes. Ter plekke wordt een nieuwe Killer App voor Google bedacht: een Man-VrouwVertaler die gaat helpen om Mars en Venus dichter bij elkaar te brengen. Auto-correct, ook zo'n ding: de toch alom gerespecteerde familienaam 'Tetteroo' wordt door de firma Google omgezet naar 'Hetero' en 'Berno' wordt 'Porno'. Ogenschijnlijke toevalligheden die toch tot diepe bespiegelingen leiden. Alles natuurlijk tijdens het proeven van de illustere, bijzonder verfijnde Sain-Julien die na enig soebatten wordt beloond met een gemiddelde waardering van 40.

Teneinde een surplus aan subtiliteit te vermijden, heeft Berno via zijn huisdealer Jeroen gezorgd voor een Dead Arm 2004, een ronduit gewelddadige bijdrage uit Australië. De wijn wordt geschonken in glazen die elk in hun eentje waarschijnlijk een gehele fles zouden kunnen bevatten. Er komt zo genoeg lucht bij, maar de kracht van het brouwsel (Berno: 'deze klok je dus niet zomaar even weg') doet het gezelschap zich wel afvragen bij welk gerecht je zo'n wijn eigenlijk zou kunnen drinken. Misschien wel bij niets: de bol van de Shiraz staande Dead Arm is eten, drinken, kaas en dessert tegelijkertijd.

De op niets gebaseerde overmoed slaat - zoals gewoonlijk rond dit tijdstip - toe bij de heren. U raadt het al, men waagt zich tegen beter weten in aan voorspellingen. Ron en Rick roepen het nieuwe jaar alvast uit tot het Jaar van de Foo Fighters. Volgens Jeroen moeten we in 2011 helaas Nelson Mandela gaan missen (Rick: 'sure, die wordt minstens 100'). Sommigen menen zeker te weten dat er verkiezingen zullen komen in het nieuwe jaar. Noord-Afrika wordt volgens Hans nu wel heel instabiel en Jolande Sap gaat gewoon voor de Afghanistan-missie stemmen (in Kunduz gaat er op dat moment een siddering door een ruggengraat). Volgens Ron gaat er in 2011 in Florida een Latino opstaan die de volgende president van Amerika wordt. Of in termen van Nostradamus te blijven "In de schaduw van de Grote Muis daagt de Zuiderling de Halfbloed uit".  Over terroristische aanslagen wil niemand het meer hebben ('we weten het nu wel'). Nog maar even terugkijken op 2010 dan. Ellen ten Damme wordt om ongedocumenteerde redenen uitgeroepen tot Karaktervrouw van het Jaar.  En Inception gaat de boeken in als de beste film.

Vervolgens wordt de Dead Arm met een bescheiden 41 goed gewaardeerd, maar niet zo goed als de verfijnde Cantenac Brown van het begin van de avond. Dit stemt opnieuw tot peinzend nadenken. Ter plekke wordt besloten om de volgende proefsessie te bombarderen tot Avond van de Verfijning. Er zal uitsluitend wijn uit de Bordeaux worden gedronken, waarbij de verdeling van de subregio's als volgt wordt besloten: Ron - Pomerol, Hans - St. Emilion, Jeroen - Pauillac, Rick - St. Julien en Berno - St. Estephe. Als Edwin onverhoopt weer meedoet, mag hij zich richten op een wijvendrankje uit de Margaux.

Terwijl het concept 'Drinkland' nog eens wordt doorgezaagd op mogelijke alternatieve benamingen (wij noemen DrinkWereld, DrinkKosmos, DrinkEiland, DrinkKneiter, DrinkPakker) en Loungeradio.com voor passende achtergrondgeluiden zorgt, komt er nog een schreeuwend wijnmonster op de tafel. Van Ron natuurlijk, opnieuw via de bekende huisdealer. Het betreft hier een Spaanse Numanthia 2004 die door meneer Parker - die van de stencils -  met overslaande stem met 98 punten werd gewaardeerd. De wijn geeft zich niet zomaar prijs, in eerste instantie valt er weinig bouquet te bespeuren. Sterker nog, ook na enig aandringen, geduld en diverse zuurstofbehandelingen blijft de wijn zich in strakke, meedogenloze stilzwijgendheid hullen. Kom over een jaar of vijf nog maar eens terug, zo luidt het advies van het gezelschap na een hardvochtige jurering die tot 32 punten leidt.

De spruit van Berno, die moet maar eens degelijke, Hollandse naam krijgen stellen de proevers vast. Een meisje? We stemmen voor Toos, Greet, Miep, Bep, Jet of zelfs het schilderachtige Zus. Als het een jongen wordt - en dat lijkt de meesten toch onvermijdelijk - dan is er maar een keuze: Jan.

Ja, Jan Mulder, die gaat het helemaal maken. Kan makkelijk 1000 jaar worden. Maar over 20 jaar zal hij eerst de Benjamin zijn in het Genotschap 2.0, tegen die tijd gevormd door de (achter)neven Thijs, Jesse en Jan. Natuurlijk is het originele gezelschap tegen die tijd ook nog immers actief, ook al zal de wijn waarschijnlijk uit de borrelglaasjes worden gedronken die overdag voor de Advocaatjes met Slagroom worden gebruikt.

Om half 2 verlaat het gezelschap Jeroen's woning, elkaar verzekerend dat er hoe dan ook geen Genotschap App gaat komen. Buiten vriest het stevig: zelfs de winter doet dit jaar supersized mee.

Er zijn momenteel lichte constructiewerkzaamheden gaande..

... ziet u, uw nijvere notulist heeft onlangs na 14 jaar oningehouden klandizie besloten zijn partnership met de firma XS4all te beëindigen (de details van het hoe en waarom zullen we de lezer besparen). En je kunt veel van XS4all zeggen, maar niet dat ze hun zaken niet voor elkaar hebben. De oude website en afbeeldingen werden voortvarend verwijderd. Zo voortvarend dat in de verslagen van vroegere jaren momenteel het een en ander aan beeldmateriaal ontbreekt. Er wordt geploeterd door oude, verloren gewaande archieven om de oorspronkelijke platen terug te vinden. Dit zal wellicht enkele dagen in beslag gaan nemen, bijvoorbeeld.