Proefavond 2002

Proefavond Winter 2002 - Break on through to the Other Side

Op maandag 30 december 2002 is er alweer zomaar een jaar verstreken. De tijd vliegt, en daar hoef je niet eens altijd lol voor te hebben gehad! Om klokslag acht uur melden de leden van het Genotschap zich aan de deur bij Ron, die als gastheer optreedt voor de zevende reguliere sessie. Op slechts één dag van oudejaarsavond verwijderd wordt er wel een risico genomen, vindt hij: uit diverse hoeken en gaten komen maar liefst zeven flessen tevoorschijn, waaronder zo op het eerste gezicht diverse van het type 'alcoholrijk'. Ondersteund door veel kaas, brood en water zet het Genotschap zich aan de koloniale eettafel. Desnoods het nieuwe jaar dan maar in met Spa Rood, want het uitgestalde palet aan wijnen duldt tegenspraak noch uitstel.

De sessie van vorig jaar staat bij allen nog goed in het hoofd geprent. Goede wijnen, een fantastische ambiance en de juiste spullen (met uitzondering van de kurkentrekker); maar ook de constatering dat de spanning er met een verzameling zeer beschaafde wijnen uit de Bordeaux wel een beetje af was. Kortom, tijd voor Nieuwe Politiek. Weg met de gezapige stoffigheid van achterkamertjes en rood fluweel. Bij het selecteren van het juiste wijnkasteel komen we als eigenaar deze keer liever Winny de Jong dan Ad Melkert tegen! (bij wijze van spreken dan). Hans zet gelijk de toon met de eerste wijn: The Other Side roept eerst associaties op met een psychedelische trip op muziek van de Doors, maar blijkt aan de overkant van een 'andere' wijngaard te liggen, ergens onder Adelaide. Geblakerd door de zuidaustralische zon kunnen we deze witte wijn met recht zondoorstoofd noemen. Velen proeven een stevige toon van eikenhout: met de ogen dicht is het net alsof je een rode Navarra drinkt. Hans vindt de wijn te krachtig om bij eten te drinken en merkt overigens op dat zelfs de goedkoopste rode wijn lekker smaakt als je eerst een witte wijn hebt gedronken. Dat belooft wat voor de tweede ronde... Met vijf achten verdient the Other Side een opmerkelijk eensgezinde waardering. Of zou dat komen doordat associaties met de film The Others en exportproducten van Australië ons opeens off-topic brengen bij Kylie Minogue en Nicole Kidman?

Ron is deze keer niet alleen fotograaf en notulist maar treedt ook op als gastheer. Hopelijk gaat dat laatste hem makkelijker af, want het verslag van de 2002 Zomersessie is nooit verder gekomen dan een compact begin. Onduidelijke proefnotities en een falend geheugen zijn de bestanddelen van zijn zwakke verweer. Ter plekke belooft Ron in ieder geval het zomerverslag op korte termijn af te ronden, zonder elke wijn in detail te beschrijven (zo bijzonder waren ze overigens toch niet...). Aan fotograferen wordt deze keer de opperste aandacht besteed in de vorm van een hagelnieuwe Minolta Dimage 7i digitale camera. Dat gaat zo zorgvuldig, dat sommige aanwezigen zich vertwijfeld afvragen of er nog wijn wordt gedronken vanavond. Maar dan zijn de etiketten en staatsieportretten gereed. Tijd voor de volgende wijn.

Kom op met die wijn' stelt Hans fijntjes 'anders komen we hier nooit weg'. Dat zou een onhoudbare situatie opleveren, dus de Chateau Lagrange 1982 uit Saint-Julien Bordeaux wordt snel ontkurkt. Na de eerste schok van de a-typische witte opener is het nu tijd voor een echte klassieker. De Saint-Julien bedient het Genotschap op maat. Hans neemt een onmiskenbare stallucht waar in het bouquet. Ook wordt het duidelijk dat het hoge percentage alcohol de wijn nog steeds heel vitaal laat zijn, ondanks zijn hogere leeftijd (dit geldt vaak ook voor mensen). Over hogere leeftijd gesproken: de aanwezigen vragen zich tijdens het proeven af of er ooit een sessie zal zijn waarop alleen wijnen uit het nieuwe millennium worden gedronken. Men denkt van wel, maar eerder dan 2020 zal dat niet het geval zijn. Hans, de nestor van het Genotschap, is dan begin 70 en waarschijnlijk nog steeds handelingsbekwaam, dus niets houdt ons tegen om ooit zo'n New Millennium sessie te organiseren. Maar Nu Even Niet! Er moet beoordeeld worden. Onder de vermelding dat de wijn uitstekend maar weinig complex is, worden een 7.5, 7.8, 8.1, 8.3 en 8.1 gegeven. Met een gemiddelde van 7.96 haalt de chique Bordeaux een mooi cijfer, maar een tikkie minder dan het gooi- en smijtwerk van de eerste, veel minder bekende wijn.

Tijd voor een schokkende mededeling. Die Lagrange van daarnet, die politiek correcte, uitstekend gerijpte, zich harmonieus ontvouwende Bordeaux, is ingebracht door Jeroen. Hoezo stijlbreuk? Na jaren van genadeloze taninebommen, vaak extreem jonge wijnen die het panel op de knieën brachten, is deze Internetgod blijkbaar bezig met een vertrouwensoffensief. Wij verwachten elk moment de eerste grijze haren aan de slaap en een leesbril lijkt ons in 2003 een must have. Het huis van Jeroen en Sanne is overigens uitstekend bevallen bij de afgelopen Midsummernight sessie. Daarom wordt unaniem besloten ook de zomerproeverij van het komende jaar op die lokatie te organiseren. (zet de springmatrassen maar alvast klaar!). Ter plekke wordt de datum van zaterdag 21 juni vastgelegd. Er zal geld worden ingezameld en centraal worden ingekocht bij de van der Valk-slijterij in Voorschoten. Het gaat immers meer om de lol dan het proeven, zo middenin de zomer.

Het in opkomst zijnde Italiaanse wijnhuis Gaja kunnen sommige panelleden zich nog herinneren van de eerste Midsummernight in 2001. Toen ging het om een fluweelzachte Barbera uit 1990, nu waagt het Genotschap zich aan een Barbaresco uit 1989. De fles is door Hans gevonden bij wijnwinkel van Dop, samen met wijnhandel Henri Bloem, het Nederlands Wijnantiquariaat en 'een kennis van het Internet' van Jeroen de leveranciers van deze proefeditie. Hans claimt te weten hoe zo'n krachtige Italiaan een beetje extra lucht kan krijgen bij het inschenken. Maar veel meer dan een doordrenkte eettafel leveren zijn sommelier-ambities niet op. Edwin vindt de wijn typisch Italiaans: 'heel veelbelovend aan de buitenkant' (Rick: 'O, kijk jij ook Rai Uno?'). De wijn smaakt dramatisch anders dan zijn voorganger uit de Bordeaux en begint tijdens het proeven duidelijk aan smaak te winnen. Het harmonieuze, ronde karakter blijkt toch weer een visitekaartje van Gaja. Hans vindt de wijn uistekend 'voor een Italiaan' maar stelt vast dat de allerbeste wijnen hoe dan ook uit de Bordeaux komen. Met een gemiddelde van 8.1 hoeft zijn inbreng zich in ieder geval niet te schamen.

Aan het begin van de avond wordt Hans nog gevraagd of hij een passende openingsbeschouwing wil geven, maar dat lijkt hem overbodig: 'kijk morgen maar naar Youp van 't Hek'. Wel bezondigen de panelleden zich voor het eerst aan toekomstvoorspellingen. Hans meent dat een oorlog in Irak onafwendbaar zal blijken te zijn. Jeroen is ervan overtuigd dat Christijan Albers in 2003 in de Formule 1 zal rijden. Rick is van plan zijn geluk in het komende jaar uit de kleine dingen te halen ('Ajax wint van Arsenal'). Ron heeft een zwartgallige kijk op 2003, vol met oorlogen, slepende conflicten, terreur en watersnood ( 'kan ook zijn omdat ik verkouden ben'). Van Edwin wordt geen voorspelling opgetekend, misschien omdat hij zijn onsterfelijke commentaar op de Les Forts de Latour van hierna alvast aan het voorbereiden is ( 'lekker bij een forelletje'). Hans wil nog wel kwijt waarom hij in de loop van de tijd een kenner van witte wijn is geworden. Omdat enkele jaren geleden jenever niet meer kon, is hij overgestapt op witte wijn 'om toch aan mijn trekken te komen'. Voorwaar een gemotiveerde liefhebber.

Rick kent zijn klassiekers. En een klassieker heeft hij zeker bij zich. Les Forts de Latour is de tweede wijn van het befaamde Chateau Latour en moet letterlijk worden gezien als een iets lichtere versie van misschien wel de beste wijn ter wereld. Rick heeft een blik geworpen op de resterende wijnen en weet dat met zijn fles 'de laatste nuance' van de avond is aangebroken. De enorme complexiteit en de kracht van deze Pauillac uit 1989 grijpen de panelleden gelijk naar de keel.Ook bij Edwin, hoewel hij zich luidruchtig stoort aan de achtergrondmuziek van Flairck. 'Die muziek haalt de koolzuur uit mijn wijn' verklaart hij. Met tegenzin wordt de CD uiteindelijk door Ron omgewisseld. Rick weet het ondertussen zeker: 'dit is toch gewoon weer De Definitie van wijn'. Jeroen uit zich eveneens in superlatieven, hoewel zijn stelling dat hij deze wijn 'wel de hele avond kan drinken' op weinig verbijstering stuit. Hans is ook zeer tevreden. 'Volgend jaar gaan we voor een Latour' roept hij moedig, waarbij hij Ron om onduidelijke redenen doordringend aankijkt. De jurering leidt tot een fraai gemiddelde van 8.62. En inderdaad, het laatste stukje beschaving blijkt met dit onderdeel van de proeverij afgesloten...

... 'Ze worden zometeen banaler, grover en lekkerder' roept iemand. 'Wie, ik?' roepen Edwin en Jeroen in koor. Rick laat de sterke drankverhalen die voor het voetlicht komen op zijn bekende flegmatische manier over zich heen komen. Edwin blijkt ooit eens twee Polen onder de tafel te hebben gedronken (iets dat hoogstens Katja Schuurman fluitend zou evenaren). Ron memoreert nog maar eens op jeugdige leeftijd Madurodam middenin de nacht te hebben wakker gezongen met 'Strangers in the night'.  Rick zet daar het enige juiste recept voor een Dropshot tegenover (helaas niet vastgelegd in de notities). Op de achtergrond zijn ondertussen de greatest hits van Shakatak te horen. Dat brengt DJ Rick de inspiratie die hij nodig heeft voor de nieuwjaarsparty in de Paap. Om 12 uur 's nachts zal Mezzoforte's 'Garden Party' klinken...

En dan is het tijd voor de Grote Effecten. Liefhebbers weten dat de Italiaanse Valpolicella Amarone bepaald niet is bedoeld als geinig wegdrinkend slobberwijntje. In het procedé van het maken van de wijn hoort onder andere het binnenshuis drogen van de druiven. Dat leidt niet alleen tot een unieke, zeer rijke wijn maar ook tot een compacte, samengebalde kracht. De wijn heeft veel lucht nodig (vraag aan Hans hoe dat moet) en kan misschien nog wel tientallen jaren worden weggelegd. De door Edwin ingebrachte Amarone van vanavond is van het uitstekend bekend staande huis Masi, de jaargang is 1997. Dat laatste is goed te merken, want de wijn wordt ervaren als een krachtpatser zonder weerga. Het kruidige bouqet is typerend. Jeroen meent bijna Port te drinken. De gemiddelde score van 8.54 brengt deze dappere wijn maar net onder de score van de gerenomeerde Bordeaux hiervoor.

Op de foto rechts zien we Edwin, die met grote kennis van zaken de kleverige, zwarte Amarone in het glas keurt. Voor de trouwe volger van deze proefnotities is makkelijk te zien welke uiterlijke metamorfose hij in het afgelopen jaar heeft doorgemaakt. Het moeten daarom vooral de associaties met het verleden zijn die ervoor zorgen dat de leden van de 'Fellowship of the Wine' hem deze avond vergelijken met Gimli, de gezette dwergenheld uit Lord of the Rings. Via anekdotes uit LOTR II ('throw me, but don't tell the elf!') komt het panel in een diepe discussie terecht over de zich steeds verder van elkaar vervreemdende generaties. Het Internet en SMS hebben in hoog tempo tot een nieuwe subcultuur geleid; eentje waarin je niet meetelt als je niet weet wat '1337' is en je niet op zijn minst dertig emoticons blind kunt typen.

Maar vooruit, van wijn hebben we gelukkig nog een beetje verstand. Toch? Desalniettemin laten we ons ook wel eens adviseren. Ron maakte zijn jaarlijkse reis naar het Nederlands Wijnantiquariaat in Amsterdam en had eigenlijk zijn keus al bepaald: een Chateau Trotanoy 1990, de een-na-beste Pomerol (Petrus is natuurlijk above the law). Eigenaar Gerhard van der Lans haalde echter op de valreep met een peinzende blik een Australische Shiraz tevoorschijn. 'Dit kan eigenlijk niet' was zijn analyse 'je kunt ook te ver gaan met een wijn'. Kortom, verkocht deze Lloyd 1998! Totaal geblakerd door de zon, in hetzelfde McLaren Vale-gebied als de eerste wijn van vanavond, blijkt de wijn een diep inktzwarte kleur te hebben. Jeroen ruikt eerst een Velpon-lucht. Anderen spreken van een theatraal, breed bouquet. Hans zegt een nieuwe, tot nu toe onbekende ervaring te ondergaan. Jeroen spreekt na de eerste schok van een animale, beestachtig lekkere smaak. De kracht wordt als enorm ervaren, de complexiteit echter opnieuw niet op het niveau van een top-Bordeaux. Met een waardering van 8.7 haalt deze 'Blockbuster uit de Nieuwe Wereld' (met dank aan Gerhard voor het citaat) in ieder geval het hoogste cijfer tot nu toe vanavond.

En daar is ie dan weer: de groepsfoto van het Genotschap anno 2002. Onder het toeziend oog van La Tristesse du Roi van Matisse zijn er dit jaar spectaculaire wijnen geproefd. En het dessert moet nog komen.. Het gesprek gaat meer dan eens over LOTR, komt dan op de vraag wat eigenlijk de beste film is van 2002. Ron en Jeroen roepen bijna tegelijk 'Donnie Darko' en een kort gevoel van samenhorigheid tegen de rest van de onwetende wereld daalt over hen neer. Edwin werpt zich op als gastheer voor volgend jaar. Hij voorspelt dan een houten vloer en een plasmascherm te hebben en - nog veel spannender - zijn huis zal opgeruimd zijn....

Om kwart over 12 (het is al oudejaarsdag) wordt de bijna niet weg te denken Sauternes ingeschonken. De Chateau Giraud 1990 komt ook van het Nederlands Wijnantiquariaat en heeft een prachtige, geelbruine kleur. Als Premier Cru van een zeer goed jaar zou deze mierzoete wijn Ass moeten kunnen Kicken. En dat doet hij. 'Tastes like the fires of Mordor' roept er een. 'Arwen' roept een niet nader te noemen ander, die de Sauternes blijkbaar als een elfendrank vindt smaken. Een diep bouquet van onder andere honing, nootmuskaat en mandarijnen ontvouwt zich. In vergelijking met eerdere Sauternes brengt deze wijn niet alleen een zoete sensatie, maar is de complexiteit ook van een bijzonder niveau. Jeroen vindt de wijn een echte krachtpatser. 'Een Power-wijn' vult Ron aan. 'Totaal perfect' is de bondige analyse van Rick. Edwin's waardering wordt duidelijk op het moment dat hij zonder scrupules wijn van een ander jat ('my precious...). Op de drempel van het nieuwe jaar worden de laatste cijfers van de avond uitgedeeld. Met een gemiddelde van 9.18 scoort Guiraud in de Top 3 aller tijden, zij het  onder de nu al monumentale Chateau Coutet die we in 2000 dronken.

En voor je het weet ben je alweer toe aan de afsluitende bespiegelingen. Een avond vol Thrills en sensaties was het, mogelijk met uitzondering van een half uurtje Flairck. Twee Australiërs, twee Italianen en drie Fransozen hebben een duidelijk meer gevarieerde agenda gezet dan vorig jaar. Bij het flakkerende kaarslicht worden de resterende lege glazen nog eens peinzend bestudeerd: eigenlijk teveel wijn, maar ook weer te weinig. Een heuristiek op het gebied van kaas: minder Jong, veel meer Old Amsterdam. Voor volgend jaar worden de eerste plannen gesmeed: misschien nu toch iets uit de Bourgogne, als het even kan ook die Latour, en wie weet zelfs d'Yquem. In dat laatste geval moet 2003 een jaar van economische renaissance zijn geweest. Wie weet wat het wordt in deze onzekere tijden, mag het zeggen. Slechts licht aangedaan door de drank ontbindt het gezelschap zich zo rond half twee. Buiten is het vier graden en de vage knal van een donderslag komt vanuit de binnenstad van Den Haag aandrijven. Het nieuwe jaar staat letterlijk op de drempel.