Proefavond 2007: in onsamenhangend retrospectief

Laten we er maar niet omheen draaien: je hebt een ijzersterk geheugen nodig om na acht tergende maanden van treuzelen en uitstellen alsnog een sluitend, waarheidsgetrouw verslag te schrijven over de jaarlijkse proefavond van het Genotschap van Fervente Wijndrinkers. En veel verbeeldingskracht, dat helpt ook. En anders zouden uitgebreide aantekeningen, met verhelderende toelichtingen en kwistig rondgestrooide voetnoeten meer dan welkom zijn. We zullen het echter dit jaar vooral moeten laten aankomen op de ongebreidelde verbeelding. En - om met de TROS te spreken - gelukkig hebben we de foto's nog.Op de foto ontwaren we van links naar rechts Jeroen, Hans, Edwin, Berno en Ron. Wat u zegt, een beetje de Wet van Communicerende Vaten: Edwin is na een jaar van afwezigheid teruggekeerd maar Rick - toch een lid van het allereerste uur - is er om persoonlijke redenen niet bij. We blijven hopen dat de sessie van 2008 weer een voltallige bemanning zal kennen.

Evengoed: wat zijn er weer een prachtige wijnen aangerukt. Een witte wijn die ons bekend voorkomt, een gelouterde Italiaanse krachtpatser, een veelbelovende Zuid-Afrikaan, twee gerenommeerde Fransozen, een gevaarlijke outsider uit dezelfde streek en de onvermijdelijke, zoete afmaker uit de Sauternes. De muziek wordt vanavond geheel automatisch geregeld door iTunes, dat op de achtergrond zachtjes het Chill-out Lounge kanaal laat voortkabbelen. Op de tafel ontwaren we - we nemen aan tot ieders verbijstering - kaas. Franse kaas, maar ook Nederlandse kaas. Vooral oude Nederlandse kaas. Edwin is terug en dat zal het gezelschap weten ook. Hij schept een bord vol met Old Amsterdam en kijkt dan belangstellend de tafel rond "willen jullie ook een bordje? Neem gerust hoor". Ron snijdt ondertussen het brood aan, dit jaar via dat leuke delicatessenwinkeltje in de Herenstraat verkregen van een Joodse bakkerij. Kosher brood dus, we wisten niet dat het bestond maar het geeft een geruststellend, ecovriendelijk gevoel.Er wordt gelijk maar geposeerd voor de groepsfoto, dit jaar onder het toeziende oog van een Thaise tempelwachter. Mooi moment voor de foto. Nu kijkt iedereen immers alert en handelingsbekwaam uit de ogen. Na twee pogingen met de zelfontspanner zit de klus erop en kan het echte werk aanvangen.

En mocht het iemand niet duidelijk zijn: het échte werk verbergt zich in de eerste fles, die ondertussen ontkurkt is. Het gaat hier om een oude bekende: een Moulin Touchais uit 1980. Ooit eerder geproefd door het Genotschap in 1999. Ah, 1999! Een achteraf fabuleus jaar. Wat waren de meesten van ons naiëf, onschuldig zelfs. Grote, zware dingen moesten nog gebeuren, zowel persoonlijk als zakelijk. We wisten niet zeker of we de Y2K-crisis zouden doorstaan. Internet bestond pas net en we draaiden onze hand niet om voor - achteraf - lachwekkende websites met truttige midi-muziekjes op de achtergrond. En inderdaad, Amerika had nog een - achteraf - heel fatsoenlijke president. De wijn wekte toentertijd de indruk 'wel 100 jaar' mee te kunnen en het is eigenlijk niet meer dan logisch dat we bijna een decade later de proef op de som nemen. Wat jammer bij dat alles dat de wijn dan niet uit hetzelfde jaartal (1973) blijkt te stammen. Toch hangt er een spanning in de huiskamer van Ron als de eerste slokken worden genomen. De Moulin Tourchais blijkt een halfzoete smaak te hebben, zo nadrukkelijk zelfs dat sommigen opperen dat dit eigenlijk een dessertwijn had moeten zijn. Iemand meent groene appeltjes te proeven. Het valt niet te ontkennen: de kritieken zijn minder laaiend dan die in de vorige eeuw. Er wordt kort gekauwd op een passend cijfer. Jeroen waagt er ondertussen alvast een voorspelling voor het komende jaar aan: "Internet gaat het helemaal worden in 2008". Blijkbaar toch wat voorzichtig geworden na jaren van falende visioenen. Dan volgt de waardering: de uiteindelijke 7.3 is helemaal niet slecht voor een starter maar kan niet in de schaduw staan van de zwaar toeslaande 8.44 van destijds.

Maar goed, that was then and this is now. In plaats van te kniezen over hoe geweldig het vroeger was, kunnen we misschien beter de volgende fles ontkurken. Ron is warempel zijn belofte van vorig jaar nagekomen en heeft een Brunello uit 1999 meegenomen, en nog wel eentje van het tot de verbeelding sprekende wijnhuis Casanova di Neri. Er wordt geroken, men meent de typerende 'poeplucht' van een klassieke Bordeaux te bespeuren. Allemaal verbeelding natuurlijk - we zijn nu in compromisloze Italiaanse sferen - maar zo verschuift het gesprek wel naar Sarkozy en Carla Bruni. Uiteraard verlaagt het Genotschap zich niet tot het bespreken van de fysieke attributen van laastgenoemde. In plaats daarvan ontstaat een diepgravende discussie over het profiel van de politicus van Nu. Alles wijst erop: we naderen het tijdperk van de charismatische politici. "Behalve dan toch in Nederland" meent Jeroen. Er wordt zwijgend geknikt. Edwin is blij dat hij er weer is (de rest van het Genotschap sluit zich hierbij aan) maar er worden wel zorgen geuit over de gekozen dag: voor het eerst wordt de proefavond gehouden op 30 december, vlak voor de oudejaarsviering. Misschien maar die goede oude anti-kater remedie, gewoon doordrinken de volgende ochtend? De Brunello valt in ieder geval in goede aarde, hoewel er weinig spraakmakende proefnotities worden vastgelegd, anders dan dat Hans 'wel een doosje wil hebben' en Berno denkt op deze manier snel van zijn verkoudheid af te zijn. De gemiddelde waardering is desalniettemin zomaar een dikke 8.5.

De discussies blijven ondertussen aan de zware kant. De theorie komt aan tafel dat wij allen nog veel meer een kosmische eenheid vormen dan we altijd al dachten. Een beetje boedhistisch één zijn met het universum, we weten het nu wel. Maar in het glas water dat je drinkt moleculen hebben die ooit behoorden tot de urine van Columbus, dat geeft het holistische bewustzijn een onverwacht praktische dimensie. Ron kijkt zijn broer peinzend aan "tja Edwin, of je het wilt of niet, je bent onverbrekelijk met mijn urine verbonden". "Geen probleem" volgens Edwin "zolang het maar niet je haargel is". "We bestaan natuurlijk toch gewoon voor 80% uit water..." vult Hans aan "...wellicht momenteel iets meer wijn". Jeroen veegt de discussie van tafel. Geneve, daar gaat het volgens hem allemaal gebeuren in 2008. "27 kilometer tunnel om deeltjes te versnellen, daar kan zomaar een zwart gat van komen dat ons allemaal opslokt". Weliswaar een kans van 1 op een paar miljard, maar het is weer eens iets anders dan global warming.

Berno, ons bijtend relativerende junior-lid, overziet het verbale slagveld maar eens. "We komen maar langzaam op gang heren, een beetje opschieten zou ik zeggen". Verdorie, er ontvouwt zich net een dispuut over of De Nederlander nu wel of niet bestaat, met dank aan ervaringsdeskundige Maxima. Wat zullen we doen, nog even doorkletsen over de invasie van de Polen, de stoomwals van China, Indiërs die massaal emigreren naar Noorwegen, de stille opkomst van Turkije? Of toch maar die Zuid-Afrikaanse Syrah Mourvèdre open maken, volgens bronnen op het Internet een uiterst veelbelovende wijn. Daar rolt de kurk al over tafel. Opnieuw manifesteert zich een kenmerkende stallucht. "Een snoepje" meent Hans. Jeroen laat het zware bouquet tot zich doordringen: "goed, die draaien we er dus ook niet in een half uur doorheen". De wijn is speels, verrassend en toont allerlei schakeringen. Vanilletonen maken er een echte smulwijn van, koren op de molen van vriend Parker. Deze wijn is minder subtiel dan de Brunello van zojuist, maar wel ordinair lekker. Berno heeft de wijn bij een bekakte Haagse handelaar gevonden en klaagt over de norsheid van de eigenaar, die niet om zijn grapjes kon lachen (Edwin: "wij ook niet", Jeroen: "eh, welke grapjes?"). Warme kameraadschap en compromisloos respect, we hebben het zonder meer bijna uitgevonden in ons wijnproefclubje. Gemiddelde cijfer voor de wijn: Een uitstekende 8.25.

Het zal eens niet waar zijn. Ondanks een consequente reeks van mislukte voorspellingen door de jaren heen, meent het gezelschap toch weer het vizier op het komende jaar te moeten richten. En de taak wordt nog bloedserieus opgevat ook. Edwin gaat nog niet gelijk op het niveau van de wereldeconomie: hij gelooft dat zijn kat Zwabber - het oude, knorrige kreng - 2009 niet gaat halen Dan komen de anderen ook los. Wie wordt er bijvoorbeeld president van Amerika? Iedereen heeft een mening. En zonder uitzondering zijn ze grondig onderbouwd. Hans weet zeker dat het een Republikein gaat worden. De vraag is alleen nog maar wie. Berno voorspelt met rotsvaste overtuiging Hillary Clinton. Edwin ook, hoewel hij wel wil toegeven dat hij 'enigszins gokt'. Jeroen sluit zich bij de vorige twee sprekers aan en wil nog even kwijt dat volgens hem de populariteit van Oprah Winphrey in 2008 genadeloos tot een einde zal komen (dit in het licht van haar kritiekoze ondersteuning van ene Barack Obama). Ron houdt het op de Republikeinse predikant Mike Huckabee, een licht exotisch inzicht, dat wel.Over exotisch gesproken: daar hoort de onderhavige wijn zeker niet bij want ondertussen wordt er een Chateau Angelus uit 1994 geproefd. Een echte klassieker waarvan de geur Hans aan vochtontrekkende 'poepjes' doet denken. Edwin kan zich voorstellen dat dit ruikt als chocola die een maand in de stal heeft gelegen. Jeroen moet gelijk denken aan 'bokkenmeur op de kinderboerderij' (de jonge vader spreekt hier uit ervaring). Berno is nog niet onder de indruk: de wijn geeft zich naar zijn mening maar moeilijk prijs. Hans vindt dat juist goed: 'geduld Berno, dit is nou een wijn waar je een gesprek mee aan moet gaan, niet gelijk onder de lakens'. De consensus is uiteindelijk dat deze wijn nog wel 10 tot 20 jaar meekan. En met een gemiddelde waardering van 8.5 houdt dit exemplaar zich ook anno 2007 heel aardig staande.

Terwijl Edwin een mysterieus ogende Franse wijn uit 2000 ontkurkt die van het Chateau d'Aguilhe blijkt te zijn, wordt er onverdroten doorvoorspeld. Het EK voetbal: ha! Iedereen is er wel van overtuigd dat Nederland al in de voorrondes roemloos zal sneuvelen, en wel door het verliezen van letterlijk álle wedstrijden. Alleen Hans ziet wel brood in Oranje. Volgens hem komt er een finale tegen Denemarken, maar dat lijkt vrij sterk omdat de Denen niet meedoen. Weet hij meer dan de rest?De wijn van Edwin komt van een vlot babbelende leverancier uit Zoetermeer die wel kwijt wilde dat de betreffende jaargang op een blinde proeverij zelfs de Chateau Petrus alle hoeken heeft laten zien. Dan mag je wel wat verwachten. Ron is niet gelijk onder de indruk, want hij vindt dat de wijn geen lange afdronk heeft. 'Dan moet je de wijn ook in je mond houden' meent Hans. 'Ja' valt Jeroen hem bij 'gewoon niet doorslikken dat spul'. Heerlijk, zulke ongebreidelde vakkennis. Toch? Ook Berno vindt dat hij ondertussen als deskundige mag worden beschouwd. 'Ik heb in de drie edities dat ik er nu bij zit, nog geen misser gehad' claimt hij overmoedig. Wat jammer dan toch dat hij pas twee jaar meedoet.Jeroen lanceert weer eens een hemelbestormend idee voor het Internet. Hij ziet een 'web 2.0 toepassing voor wijnliefhebbers' voor zich, waarbij hij onmiddellijk duidelijk maakt dat het hier niet gaat om het bereiken van de grote massa maar juist een klein, select groepje van 'ingewijnden' (deze kenmerkende woordspeling van Hans wordt op dat moment al als grappig ervaren). Wie zijn deze 'ingewijnden' dan wel? Er hoeft niet geraden te worden.Het is onmiskenbaar, de alcohol begint sluipenderwijs zijn tol te eisen. Berno komt ontdaan terug van het toilet, met de mededeling dat hij het licht niet kon vinden (Hans: 'ik heb ook een Oud-Hollands tegeltje staan in te drukken'). Beter maar snel even stemmen over de wijn, waarover helaas in de notulen geen enkele leesbare proefnotitie is opgenomen. Aan de andere kant, de gemiddelde waardering van 8.6 spreekt eigenlijk wel voor zIch. Had dat mannetje uit Zoetermeer warempel nog gelijk ook.

Jeroen heeft het Internet dit jaar ook weer gebruikt om een spectaculaire wijn te vinden. Althans, op papier zou de Chateau Ausone 1985 toch echt ass moeten kicken: net als de Angelus van daarnet zo'n echte geweldenaar uit St. Emilion. Maar is dat ook echt zo? Na één slok voelt Jeroen de bui al hangen. 'Deze wijn is veel lichter dan de vorige. Ik was er al bang voor'. De anderen zijn het met hem eens. De Ausonne ontvouwt zich als een slappere, wat vlakke wijn. Wie weet is de fles wel heen en weer naar Amerika geweest, doorgaans niet bevorderlijk voor een evenwichtige rijping op de fles. Hoewel de tannines zo'n beetje geheel ontbreken, betoont de wijn zich nog best smaakvol. Maar de teleurstelling overheerst en de gemiddelde score van 7.5 is daar een weerspiegeling van. 'Drop, vlak, een niet geweldig jaar in een zwakke fles' vindt Ron 'het lijkt wel een andere wijn met een Ausone etiket erop'. Terwijl Berno zich oningehouden vergrijpt aan de geitenkaas van Saskatoon, kan niemand eromheen dat de wijn harder toeslaat dan normaal. En dat terwijl het morgen al Oudjaar is. 'Het beste morgen gewoon doordrinken' meent er een. Toch wordt de discussie al geopend over de in te brengen wijnen in het volgende jaar. Hans wil nu eens eindelijk een Cheval Blanc gaan regelen, al jaren op het verlanglijstje van het Genotschap. Ron gaat proberen een Opus One te vinden. Jeroen gaat inzetten op een 'hoge Parker' terwijl Berno het gooit op een 'afwijkende keuze'. Edwin heeft geen planning. Wie weet gaat zijn Zoetermeerse huisleverancier weer voor een daverende verrassing zorgen.Jeroen relativeert alle snode voornemens. 'Die deeltjesversneller gaat natuurlijk wel aan in de zomer, dus op zich weten we weinig zeker over een eventuele volgende sessie'.

Een reden des te meer om tot besluit een Sauternes op tafel te zetten. 'Hebben we ooit wel eens een proefavond zonder Sauternes gehad?' vraagt er een bespiegelend. 'Ik hoop het niet' zegt Hans. De Chateau Rieussec uit 1999 ziet er in ieder geval veelbelovend uit.Zowel Berno als Jeroen verwachten in het komende jaar een tweede spruit. Na een kort overleg komen de heren tot de voorspelling dat het om jongetjes zal gaan en dat beiden op 29 februari zullen worden geboren. Dit staaltje van perfecte synchronisatie doet de rest van de tafel beleefd navragen of er op de avond van de bevruchting misschien wederzijds telefonisch overleg is geweest (een antwoord blijft uit). Hoe dan ook, op deze manier ontstaat er wel opvolging voor het Genotschap: Thijs, Thijmen en Quinlan Tolido en dan ook nog eens 'Jan' Mulder erbij en 'Ron' Ramakers, de wijnindustrie zit ook in de komende decennia goed.De scherpte verdwijnt nu snel uit het gezelschap. Ook van de Sauternes worden laten geen proefnotities terug gevonden, hoewel de gemiddelde waardering van een dikke 8.7 doet vermoeden dat de wijn geen klap in het gezicht was. De laatste bewuste aantekeningen zijn eerlijk gezegd onbegrijpelijk. Iets met de snaartheorie. Dan Jeroen weer met zijn deeltjesversneller. Vervolgens iets over paradigma's. Dan de voorspelling dat de platitude 'zeg maar' zal worden vervangen door het veel sterkere 'What The Fuck' (WTF)'.

Buiten is het niet voor de eerste keer zo rond de 1 graden. Binnen zijn de rollen volledig omgedraaid: Hans maakt aantekeningen op een geavanceerd mobiel apparaat met touch screen terwijl Edwin met een balpen bezig is. Iemand roept 'Resumé Overflakkee' (klinkt achteraf als een woordspeling van Hans), maar verder gebeurt er niets. Een ander wil het om onduidelijke redenen hebben over Genghis Khan. Verbijsterend, eerlijk gezegd. Er wordt iets gemompeld over de Blauwe Muren van het Kremlin. Er is nog een vage notitie, gemaakt om 1:40: 'nu gaawe internet op appel'.

Het zal voor iedereen wel een heel flitsende Oudejaarsdag zijn geworden.